«تفاوت فرهنگی» در حمایت از زنان است نه در تعرض به آنان

نیلوفر فرحناک

جوامع، فرهنگهای گوناگون و خرده فرهنگ هایی دارند که سبب تفاوت در دیدگاه و عملکرد افراد یک جامعه در برخورد با یک موضوع واحد می شود و بی شک در مواجهه افراد از جوامع گوناگون این اختلاف فرهنگ ها و طرز برخوردها بیشتر نمود دارد. اما در اصول اخلاقی چندان اختلافی بین جوامع مختلف وجود ندارد. دزدی، تعدی به اموال دیگران، دروغگویی و پنهان کردن واقعیت به نفع شخصی و… ممکن است در یک محیط فراوان باشد اما افراد همان حیطه بر منفور بودن آن توافق دارند و خوش ندارند که این بی اخلاقی ها از جانب دیگران شامل حالشان شود.

شاید همگان داستان مدیر تدارکات تیم فوتبال امید ایران در کره را شنیده باشند. ماجرای مردی 38 ساله و متاهل  که نامی از او در رسانه ها برده نشده و متهم است هنگام عکس گرفتن با یک دختر راهنما بدن او را لمس و به او تعرض کرده است. این مرد نه چندان کم سن و سال است که نتواند خود را کنترل کند و نه در ظاهر امر چندان کم خرد که سره را از ناسره تشخیص ندهد. پس چه چیز باعث می شود که در کمال آرامش مرتکب این عمل شود؟ گویا امری عادی است. چنان که وقتی بازجویی می شود اذعان می کند آگاه نبوده رفتارش در قبال آن دختر جرم است.

نکته اینجاست که شاید این فرد در ناآگاهیش برای فرار از جزا اغراق می کند؛ ولی شاید به هیچ وجه واکنش آن دختر در مطلع کردن مسئولان مربوطه و پیگیری آنها به ذهنش هم خطور نمی کرده است.

اما آنچه این ماجرا را جدی تر می کند، این است که توسط افراد ذیربط به «تفاوت فرهنگی» تقلیل داده می شود. محمد حسین حمیسی ، رئیس حراست فدراسیون فوتبال، از آن به موردی که چندان بزرگ نبوده و به آن دامن زده شده، یاد می کند. آیا این مقام مسئول به آنچه می گوید آگاه است؟ یعنی در کشور متبوعش این کار عملی عادی است!

چرایی ارتکاب چنین اعمالی به خصوص در خارج از مرزهای میهنی و عرفی شخص خاطی و اینکه آزادی پوشش در خارج از مرز را به سهل الوصول بودن طرف مقابل تقلیل می دهند، موضوع مورد بحث ما نیست. همچنین اینکه وقایع و اتفاقاتی بدتر از این روزانه در کشورمان رخ می دهد که نشان می دهد سخت گیری در پوشش و قائل نبودن حق انتخاب پوشش برای زنان و فشار به آنان نتوانسته است در پیشگیری از چنین مواردی کارایی داشته باشد، مورد بحث ما نیست. اما وقتی ناظم یک مدرسه به چند کودک تعرض می کند و مقامی که مسئولیت دفاع از حق کودکان را برعهده دارد می گوید: ممکن است این تمایل دو طرفه و با رضایت کودک! بوده باشد، پس مقام حراست فدراسیون فوتبال هم باید هم قضیه را بی اهمیت شمرده و تلویحا تکذیب می کرد. زیرا اگر این اتفاق در ایران می افتاد، آن زن به احتمال زیاد موضوع را علنی نمی کرد زیرا سیل اتهاماتی را که به جای خاطی به شاکی وارد می شد، پیش بینی می کرد.

تفاوت فرهنگی در اینجاست؛ در فرهنگی که در یک جامعه جاری و ساری است و اجازه می دهد یک زن تعرض و ظلمی را که به او شده فریاد بزند و افکار عمومی و قانون پشتیبانش باشد و از پیش متهمش نکند؛ اما در جامعه ای دیگر خلاف این اتفاق می افتد. تفاوت فرهنگی  آنجا است که  قانون و افکار عمومی بستری برای آزادی اظهار ظلم فراهم می کند، نه در توجیه و پذیرفتن تعرضی که مرد ورزشکار یا حتی دیپلمات  مرتکب می شود.